Projektowanie ogrodu - efektowne rośliny

W każdym ogrodzie dla uzyskania ciekawego efektu muszą znaleźć się rośliny, które wyróżnią się z zielonej masy:

- kolorem kwiatów;

- kolorem, kształtem liści;

- pokrojem rośliny.

Nie można oczywiście przesadzać z ilością krzewów kwitnących w różnych kolorach, z kolorowymi liśćmi albo oryginalnym pokrojem, np. przewijającym, bo wówczas panujący przesyt spowoduje bałagan i tak naprawdę nie skieruje wzroku oglądających na najciekawsze części ogrodu.

W zależności od stylu ogrodu, preferowanej kolorystyki wprowadź kilka roślin efektownych. Ważne, żeby były atrakcyjne w różnych porach roku.

EFEKTOWNE DRZEWA I KRZEWY - DOBÓR DO OGRODU

Nazwa polska	Nazwa łacińska	Cecha wyróżniająca	Pokrój	Wysokość
ozdobne z kwiatów - kwitnące wczesną wiosną
forsycja pośrednia ‘Spectabilis’	Forsythia x intermedia ‘Spectabilis’	żółte kwiaty pocz. IV	krzewiasty	do 3 m
forsycja ‘Maluch’	Forsythia ‘Maluch’	żółte kwiaty pocz. IV	krzewiasty	do 1 m
magnolia gwiaździsta ‘Rosea’	Magnolia stellata ‘Rosea’	biało-różowe kwiaty pocz. IV	krzewiasty	do 3 m
wiśnia piłkowana ‘Kanzan’	Prunus serrulata ‘Kanzan’	różowe pełne kwiaty poł. IV	drzewo korona odwrócony stożek	6-9 m
barwinek pospolity	Vinca minor	fioletowe kwiaty pocz. IV		10-15 cm
ozdobne z kwiatów - kwitnące latem
pięciornik krzewiasty ‘Goldfinger’	Potentilla fruticosa ‘Goldfinger’	żółte kwiaty VI-X	krzewiasty	do 1 m
budleja Dawida ‘Ile de France’	Buddleja davidii ‘Ile de France’	fioletowe kwiaty VII-X	krzewiasty	2-2,5 m
powojnik ‘Arabella’	Clematis ‘Arabella	fioletowe kwiaty VI-X	pnącze bylinowe	1,5-2 m
ozdobne z liści – bordowe liście
klon pospolity ‘Crimson King’	Acer platanoides ‘Crimson King’	bordowe liście	drzewo szeroka korona	do 20 m
buk pospolity ‘Purpurea Pendula’	Fagus sylvatica ‘Purpurea Pendula’	bordowe liście	małe drzewo przewisająca korona	do 5 m
berberys Thunberga ‘Atropurpurea’	Berberis thunbergii ‘Atropurpurea’	bordowe liście	krzewiasty	1,5-2 m
pęcherznica kalinolistna ‘Lady in Red’	Physocarpus opulifolius ‘Lady in Red’	bordowe liście	krzewiasty	do 1m
ozdobne z liści – żółte liście
jałowiec pospolity ‘Depressa Aurea’	Juniperus communis ‘Depressa Aurea’	żółte liście	płożący	do 0,5 m
żywotnik zachodni ‘Aurescens’	Thuja occidentalis ‘Aurescens’	żółte liście	kolumnowy	2-3 m
berberys Thunberga ‘Aurea’	Berberis thunbergii ‘Aurea’	żółte liście	krzewiasty	1 m
pęcherznica kalinolistna ‘Dart’s Gold’	Physocarpus opulifolius ‘Dart’s Gold’	żółte liście	krzewiasty	2-2,5 m
ozdobne z liści – biało-zielone liście
dereń biały ‘Sibirica Variegata’	Cornus alba ‘Sibirica Variegata’	biało-zielone liście, jesienią różowo-czerwone	krzewiasty	do 2,5 m
wierzba całolistna ‘Hakuro Nishiki’	Salix integra ‘Hakuro Nishiki’	pstrokate biało-zielono-różowe liście	krzewiasty albo szczepiony na pniu	kula średnicy do 2,5 m
trzmielina Fortune’a ‘Emarald Gaiety’	Euonymus fortunei ‘Emarald Gaiety’	pstrokate biało-zielone liście	płożący	- do 0,5 m płoży się - przy podporach rośnie do kilku m
ozdobne pędy – widoczne szczególnie w sezonie bezlistnym
dereń biały ‘Sibirica’	Cornus alba ‘Sibirica’	pędy czerwone	krzewiasty	do 3 m
dereń rozłogowy ‘Flaviramea’	Cornus sericea ‘Flaviramea’	pędy żółte	krzewiasty	do 2 m
złotlin japoński ‘Pleniflora’	Kerria japonica ‘Pleniflora’	pędy zielone, żółte kwiaty V-VI	krzewiasty	1,5-2 m
leszczyna pospolita ‘Contorta’	Corylus avellana ‘Contorta’	pędy pogięte	krzewiasty	3,5-4 m
wierzba babilońska ‘Tortuosa’	Salix babylonica ‘Tortuosa’	pędy pogięte	krzewiasty	do 5 m
pokrój przewisający
brzoza brodawkowata ‘Youngii’	Betula pendula ‘Youngii’	liczne drobne liście	przewisający	2-5 m
wierzba iwa ‘Kilmarnock’	Salix caprea ‘Kilmarnock’	kwiatostany „kotki” III	przewisający	zależy od wysokości szczepienia 0,8-1,6 m
wiśnia piłkowana ‘Kiku-shidare’	Prunus serrulata ‘Kiku-shidare’	różowe pełne kwiaty poł. IV	przewisający	zależy od wysokości szczepienia 1-2,5 m

Cięcie krzewów - konieczne dla kwitnienia

Nie bój się cięcia, dzięki niemu odmłodzisz rośliny i nadasz im właściwy pokrój. Jeśli kupiłeś krzew, który ma 2-3 długie pędy długości około 50-60 cm bez żadnych rozgałęzień albo rozgałęzienia są na wysokości 50 cm (np. dereń, pęcherznica, berberys, tawuła), to nie został on właściwie ukształtowany w szkółce i bezwzględnie wymaga cięcia w celu rozkrzewienia. 

Przytnij go wówczas po posadzeniu (najlepiej jesienią albo wczesną wiosną) na wysokość 15-20 cm nad ziemią. Jeżeli krzewu nie przytniesz albo co gorsza przytniesz za wysoko - na 50 cm, to wtedy wypuści on pędy na wysokości 50 cm, a od dołu będzie łysy.

Cięcie krzewów jest zabiegiem koniecznym dla właściwego pokroju i obfitego kwitnienia. Trzeba jednak zrobić to w odpowiedni sposób, gdyż niektóre krzewy kwitną na pędach rocznych, a inne na dwuletnich. Najważniejsza zasada, to znajomość terminu kwitnienia i pokroju roślin. 

CIĘCIE WCZESNOWIOSENNE – marzec/kwiecień

Tniemy krzewy kwitnące późną wiosną, latem i jesienią na pędach jednorocznych (czyli wytworzonych w danym sezonie) oraz krzewy ozdobne z liści dla zachowania pokroju.

Krzewy kwitnące

- pięciornik krzewiasty – przyciąć cały krzew na około 15-20 cm na półkulę; 
- tawuła japońska – przyciąć cały krzewy na około 15-20 cm na półkulę, po kwitnieniu w czerwcu/lipcu przyciąć przekwitnięte kwiatostany o około 10-15 cm, wtedy krzewy powtórnie zakwitną w sierpniu , 
- budleja – wyciąć pędy przemarznięte, wyrównać do wysokości żywych części pędów, starsze rośliny można przyciąć nisko nad ziemią około 20cm, wypuszczą one liczne pędy z ziemi.


Krzewy ozdobne z liści
- dereń, berberys, pęcherznica – cięcie formujące – młode egzemplarze na 15-20 cm, starsze 30-40 cm dla zachowania wyrównanego pokroju.

CIĘCIE WIOSENNE – maj

Tniemy krzewy kwitnące wczesną wiosną na pędach dwuletnich (czyli wytworzonych w poprzednim sezonie).

- forsycje – młode egzemplarze przyciąć na 20 cm w celu rozkrzewienia, 

               – starsze prawidłowo uformowane – wyciąć pędy z przekwitniętymi kwiatami, 

                  wyrównać pokrój krzewu; 

- bez lilak – wyciąć pędy z przekwitniętymi kwiatami; 

- tawuła wczesna, tawuła szara – młode egzemplarze na 20 cm w celu rozkrzewienia, 

                                                  – starsze prawidłowo uformowane – wyciąć pędy 

                                                     z przekwitniętymi kwiatami, wyrównać pokrój krzewu; 

- tamaryszki – wyciąć pędy z przekwitniętymi kwiatami.  

CIĘCIE LETNIE – lipiec/sierpień

- hortensja ogrodowa – kwitnie na pędach dwuletnich, ale dopiero latem, nie należy jej ciąć wiosną, bo pozbawi się ją pąków kwiatowych, wytnij przekwitnięte kwiatostany w lipcu/sierpniu.

CIĘCIE PIELĘGNACYJNE W CIĄGU SEZONU
- wycinaj przekwitnięte kwiaty i kwiatostany (tawuły, róże); 
- wycinaj pędy chore, złamane, zmarznięte; 
- usuwaj odrosty z pni przy roślinach szczepionych na pniu; 
-oraz odrosty z podkładki (tzw. dzikie) przy roślinach szczepionych (róże).

Nawożenie krzewów

Krzewy w zależności od gatunku mają różne potrzeby pokarmowe. Niektórych nie trzeba często nawozić, przykładem są berberysy, jałowce, którym na kilka lat wystarczą składniki mineralne zawarte we właściwie przygotowanej przed sadzeniem glebie.

Inne gatunki krzewów i pnączy, zwłaszcza te ozdobne z kwiatów, wymagają corocznego specjalistycznego nawożenia dla obfitego kwitnienia.

RÓŻA – najbardziej lubi nawozy organiczne, wiosną (kwiecień, maj) zastosuj obornik granulowany (w sklepach ogrodniczych: FERTIGO Doktor Ogrodnik - worek 20 litrów - 30 zł) w dawce 40-60 g/m² (1 garść), następnie od czerwca do sierpnia zasilaj je dolistnie (oprysk opryskiwaczem) albo dokorzeniowo (podlanie konewką) nawozem do róż czy roślin kwitnących o zwiększonej zawartości fosforu (żeby intensywnie kwitły), np. Substral Magiczna Siła do róż (1 g nawozu rozpuścić w 1 litrze wody, dawkować co 1-2 tygodnie, przy słabszej kondycji roślin częściej);

MAGNOLIA – wiosną obornik granulowany (zmieszać z ziemią) w dawce 1-2 garści pod krzew, pod koniec lipca zastosować nawóz o zwiększonej zawartości fosforu i potasu (do krzewów kwitnących), żeby zdążyła wytworzyć pąki kwiatowe i zakwitnąć wiosną następnego roku;

BUDLEJA – wiosną (kwiecień/maj) zastosuj nawóz wieloskładnikowy, np. Azofoska, a następnie w czerwcu i lipcu zasil je dolistnie (oprysk opryskiwaczem) albo dokorzeniowo (podlanie konewką) nawozem płynnym np. Florovitem;

HORTENSJA – wiosną (kwieceń/maj) zastosuj nawóz zakwaszający, np. Agrecol nawóz zakwaszający – 1,2 kg/9 zł w dawce garść pod krzew;

RÓŻANECZNIK – wiosną (kwieceń/maj) zastosuj nawóz zakwaszający, np. Agrecol nawóz zakwaszający do różaneczników i azalii– 1,2 kg/9 zł w dawce garść pod krzew albo saletrę amonową w tej samej ilości;

WEIGELA – wiosną (kwiecień/maj) zastosuj nawóz wieloskładnikowy, np. Azofoska;

ZŁOTOKAP – wiosną (kwiecień/maj) zastosuj nawóz wieloskładnikowy, np. Azofoska;

AKTINIDIA – wiosną (kwiecień/maj) zastosuj nawóz wieloskładnikowy, np. Azofoska;

MILIN – wiosną (kwiecień/maj) zastosuj nawóz wieloskładnikowy, np. Azofoska;

POWOJNIKI zwłaszcza powtarzające kwitnienie - wiosną (kwiecień/maj) zastosuj nawóz wieloskładnikowy, np. Azofoska, a następnie w czerwcu i lipcu zasil je dolistnie (oprysk opryskiwaczem) albo dokorzeniowo (podlanie konewką) nawozem płynnym np. Florovitem.

W pełni kwitnienia GALERIA ZDJĘĆ

Przełom kwietnia i maja to prawdziwy raj dla miłośników drzew i krzewów o ozdobnych kwiatach. Wiele roślin jest teraz w pełni kwitnienia i zachwyca pięknymi barwami.

Fot. 1: jabłoń Sieversa odm. Niedźwieckiego (Malus 'Niedzwetzkyana')

Czarna plamistość liści róży ZWALCZANIE

czarna plamistość róż - objawy na liściach

Czarna plamistość liści róż jest groźną chorobą grzybową, prowadzi ona do zasychania, a w konsekwencji opadania liści.

czarna plamistość róż - krzewy pozbawione liści

Jeżeli już od lat zmagasz się z czarną plamistością to ostatni moment, żeby wykonać pierwszy oprysk. Zastosuj preparaty: Amistar 250 SC, Bravo 500 SC albo Score 250 SC. Właśnie początek maja to najlepszy moment na rozpoczęcie walki z tą chorobą w nowym sezonie wegetacyjnym. Na roślinach jednak nie widać jeszcze czarnych plam i rozwijają się zdrowe liście. Jednak tylko wczesny oprysk zahamuje rozwój grzyba. Zbyt późne rozpoczęcie zwalczania, gdy w czerwcu będą już plamy na liściach, nie przyniesie niestety oczekiwanych rezultatów.

Objawy czarnej plamistości:
- czarne plamy na liściach - pojawiają się od czerwca
- liście żółkną, zasychają i w lipcu opadają
- rośliny słabo kwitną, są wrażliwe na mróz.




Chcesz zminimalizować ryzyko zakażenia roślin:
- sadź róże w miejscu słonecznym, w żyznej ziemi;
- nawoź rośliny regularnie - wiosną obornik granulowany, od czerwca nawozy potasowo-fosforowe na obfite kwitnienie;
- nie podlewaj róż po liściach (np. wężem ogrodowym z rozpylaczem albo zraszaczami - automatyczne nawadnianie);
- nie sadź odmian wrażliwych, wybierz odmiany odporne (najbardziej odporne odmiany oznaczone są symbolem ADR (posiadają one certyfikat jakości róż przyznawany w Niemczech odmianom najbardziej odpornym na choroby, szkodniki, mróz oraz o wysokich walorach dekoracyjnych, więcej znajdziesz na adr-rose.de);
- grzyb zimuje na porażonych pędach i opadłych liściach, należy zatem starannie wygrabiać i usuwać suche liście zarażonych róż.

Zwalczanie trzeba rozpocząć już w maju, gdy pojawiają się pierwsze liści, a następnie kontynuować
w czerwcu:
I oprysk - 1 maja
II oprysk - 15 maja
III oprysk - 1 czerwca

Sadzenie drzew i krzewów

W przeciętnym ogrodzie nie ma konieczności wymiany gleby, jednak ogrody zakładane na ciężkich glinach albo glebach piaszczystych wymagają ulepszenia. 

• W bardzo gliniastym podłożu dobrze jest wymienić około 20 cm na lekką ziemię urodzajną, niższą warstwę – poziom około -30 cm przemieszać z lżejszą ziemią – pod krzewy, pod drzewa analogicznie do głębokości – 60-70 cm. Uniknie się wówczas późniejszego obumierania roślin z powodu zbyt dużej wilgotności gleby i zbyt małej ilości powietrza dla korzeni. 

• Gleby lekkie piaszczyste wymagają dodania żyznej ziemi. Można nią zaprawiać doły o wymiarach około 0,7x0,7x0,7 m pod drzewa , o wymiarach 0,3x0,3x0,3 m pod krzewy albo zaprawiać teren pod całą skupinę krzewów na głębokość 0,25-0,3 m. 

Często popełnianym błędem jest zbyt głębokie sadzenie roślin. W wielu poradnikach ogrodniczych można przeczytać, żeby drzewa i krzewy należy sadzić około 5 cm głębiej niż rosły w szkółce czy doniczce. Jest to błędem, ponieważ do korzeni rośliny umieszczonej głębiej dochodzi mniej powietrza i rośnie ona słabiej, jest bardziej podatna na choroby, a czasem nawet zamiera. SADŹ ZATEM DRZEWA I KRZEWY NA TĄ SAMĄ GŁĘBOKOŚĆ, CO ROSŁY WCZEŚNIEJ. 

Po umieszczeniu rośliny w dołku należy obsypać korzenie albo bryłę korzeniową ziemią i delikatnie ugnieść podłoże, a następnie obficie podlać. Należy pamiętać, żeby korzenie się nie zawijały i były skierowane w dół. Długie korzenie i wystające z dna pojemników powinno się przyciąć. 

Terminy sadzenia: 

• drzewa i krzewy kopane, bez bryły korzeniowej sadzi się w okresie bezlistnym (wczesna wiosna - do połowy kwietnia, późna jesień – od połowy października), 

• drzewa i krzewy w pojemnikach – można sadzić przez cały sezon z wyjątkiem upałów. 

Gdy jednak zachodzi konieczność posadzenia drzew i krzewów w upały należy ograniczyć transpirację roślin (utratę wody), bo system korzeniowy wielkości pojemnika nie jest w stanie dostarczyć roślinie odpowiedniej ilości wody. 

W czasie upałów możesz: 

• opryskać rośliny preparatami olejowymi (Promanal 60 EC, Treol 770 EC, Catane 800 EC), które pokryją roślinę tłusta cieczą i ograniczą parowanie; 

• przykryć rośliny cieniówką ogrodową – ograniczy dostęp promieni słonecznych; 

• przyciąć pędy, usunąć część liści – ograniczy transpirację i pozwoli roślinie przetrwać. 

Po posadzeniu glebę dobrze wyściółkować korą, zrębkami – ograniczają parowanie, dostarczają azotu albo kruszywami – wysokie walory estetyczne. 

Przy sadzeniu roślin kopanych oraz pojemnikowanych wiosną należy je przyciąć w celu rozkrzewienia. Pozostawiamy 3-5 pąków przy krzewach kopanych (zostają pędy długości około 10 cm) oraz 5-8 pąków - krzewy pojemnikowane (zostają pędy około 15-20 cm). Oczywiście wygląda to nieco inaczej przy poszczególnych gatunkach. Rośliny posadzone wiosna bez cięcia rosną słabiej, bo roślina traci część energii na rozwój wielu pąków, a słabo rozwinięty system korzeniowy nie dostarcza odpowiedniej ilości wody i soli mineralnych.